Διαβήτης και άσκηση. Μερικές βασικές αρχές

Η άσκηση μαζί με την φαρμακευτική αγωγή και την σωστή διατροφή είναι ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της αντιμετώπισης του σακχαρώδη διαβήτη. Για να αποφευχθούν όμως τυχόν δυσάρεστες συνέπειες θα πρέπει τον πρώτο καιρό των ασκήσεων να ακολουθηθεί ένα προσεκτικό πρωτόκολλο μετρήσεων του ζαχάρου.

Η άσκηση προσφέρει πολλά σε έναν διαβητικό ασθενή. Εκτός του ότι αυξάνει την κατανάλωση των θερμίδων και βοηθάει στον έλεγχο του σωματικού βάρους, με την αύξηση του μεταβολισμού βοηθάει στον έλεγχο των επιπέδων του ζαχάρου του αίματος και βελτιώνει την φυσική κατάσταση.

Πριν αρχίσετε όμως να ασκήστε συστηματικά θα πρέπει να συμβουλευτείτε πρώτα τον γιατρό που σας παρακολουθεί, ειδικά αν προηγουμένως δεν ήσασταν πολύ δραστήριοι. Ο γιατρός σας θα συμμετέχει σε μια ομάδα αποκατάστασης με επιστήμονες διαφορετικών ειδικοτήτων. Έτσι μαζί του θα συζητήσετε για το είδος της άσκησης που σκοπεύετε να κάνετε, την ώρα της ημέρας που σκοπεύετε να ασκηθείτε και την επίδραση της αυξημένης δραστηριότητας στην φαρμακευτική σας αγωγή.

Τα καλύτερα αποτελέσματα φαίνονται μετά από περίπου 2,5 ώρες άσκησης, μέτριας επιβάρυνσης την εβδομάδα. Μερικά καλά παραδείγματα άθλησης είναι το γρήγορο περπάτημα, η κολύμβηση και η ποδηλασία. Αν παίρνετε ινσουλίνη ή κάποιο φάρμακο το οποίο μπορεί να προκαλέσει πτώση του ζαχάρου (δηλαδή υπογλυκαιμία) θα πρέπει να μετρήσετε το ζάχαρο του αίματος μισή ώρα πριν την έναρξη των ασκήσεων και ξανά αμέσως πριν αρχίσετε να αθλείστε. Αυτές οι μετρήσεως θα σας βοηθήσουν να διαπιστώσετε αν η τιμή του ζαχάρου του αίματός σας είναι σταθερή.

Για μεγαλύτερη ασφάλεια ακολουθήστε τις οδηγίες του παρακάτω πίνακα. Μην διστάζετε να ζητήστε συμβουλές για οποιαδήποτε απορία (οι παρακάτω τιμές είναι σε χιλιοστόγραμμα ανά δεκατόλιτρα mg/dL)

Αν οι τιμή είναι μικρότερη από 100 mg/dL, το ζάχαρο του αίματος είναι πολύ χαμηλό για να ασκηθείτε. Θα πρέπει να φάτε ένα μικρό γεύμα πλούσιο σε υδατάνθρακες όπως π.χ. ένα φρούτο ή κράκερς.

100 με 250 mg/dL, είστε έτοιμοι για να αρχίσετε. Για τους περισσότερους ανθρώπους αυτή είναι μια πολύ καλή τιμή.

250 mg/dL ή υψηλότερη. Αυτή είναι μια μεγάλη τιμή για το ζάχαρο του αίματος. Θα πρέπει να ελέγξετε τις κετόνες στα ούρα πριν αποφασίσετε να ξεκινήσετε. Οι κετόνες είναι ουσίες που παράγονται όταν το σώμα καταβολίζει λίπος προκειμένου να παράγει ενέργεια. Αυξημένες κετόνες σημαίνει πως το σώμα δεν έχει αρκετή ινσουλίνη για να ελέγξει το ζάχαρο του αίματος. Αν ασκήστε όταν έχετε αυξημένες κετόνες υπάρχει ο κίνδυνος της διαβητικής κατοξέωσης μια σοβαρής επιπλοκής που χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση. Έτσι θα πρέπει να περιμένετε μέχρι το τεστ να δείξει λίγες κετόνες στα ούρα πριν ξεκινήσετε την άσκηση.

300 mg/dL ή υψηλότερη. Αυτή η τιμή είναι πολύ υψηλή και υπάρχει σοβαρός κίνδυνος διαβητικής κατοξέωσης. Θα πρέπει να αναβάλετε την άσκηση μέχρι τα επίπεδα του ζαχάρου του αίματος πέσει σε φυσιολογικά επίπεδα.

Σε μερικές περιπτώσεις είναι πολύ σημαντικό να μετράτε τα επίπεδα του ζαχάρου του αίματος και κατά την διάρκεια της άσκησης. Έτσι αν σχεδιάζετε να ασκηθείτε για πολύ ώρα κάντε μετρήσεις ανά 30 λεπτά ειδικά αν δοκιμάζετε νέο είδος άσκησης, αν αυξήσετε την διάρκεια ή την ένταση της άσκησης, όπου θα πρέπει να προσέχετε για συμπτώματα υπογλυκαιμίας.

Οπότε θα πρέπει αν σταματήσετε να ασκήστε αν:

Η τιμή του ζαχάρου είναι 70 mg/dL ή λιγότερο.

Αισθάνεστε ζαλάδα, νευρικότητα ή σύγχυση.

Σε αυτές τις περιπτώσεις θα πρέπει να φάτε ένα μικρό υδατανθρακούχο γεύμα όπως π.χ. μισό ποτήρι χυμού και μετά από 15 λεπτά να ξαναμετρήσετε το ζάχαρο του αίματος. Αν η τιμή είναι ακόμα χαμηλή τότε πάρτε ακόμα μια μερίδα και ακολουθήστε το ίδια διαδικασία. Αν δεν είχατε τελειώσει την άσκησή σας μπορείτε να συνεχίσετε όταν τη τιμή του ζαχάρου επανέλθει στα θεμιτά επίπεδα.

Όταν σταματήσετε την άσκηση σωστό είναι να κάνετε ακόμα μερικές μετρήσεις. Μπορεί το ζάχαρο να είναι σε χαμηλές τιμές ακόμα και ώρες μετά την άσκηση επειδή ενδέχεται οι αποθήκες ζαχάρου στους μύες και στο συκώτι σας να αντλούν το ζάχαρο του αίματος για να ξαναγεμίσουν. Αυτό συμβαίνει εντονότερα μετά από έντονη άσκηση. Στην περίπτωση που οι τιμές είναι πολύ χαμηλές θα πρέπει να καταφύγετε σε ένα μικρό υδατανθρακούχο γεύμα όπως περιγράφτηκε παραπάνω.

Μπορεί αυτές οι αλλεπάλληλες μετρήσεις να φαίνονται κουραστικές, αλλά η σημασία τους είναι πολύ μεγάλη σχεδόν τόση όση και της άσκησης. Είναι πολύ σημαντικό να γίνονται, ειδικά τον πρώτο καιρό μέχρι να μάθετε πως αντιδρά το σώμα σας στο τρόπο άσκησης που θα διαλέξετε. Όσοι ενδιαφέρονται να ενημερωθούν περισσότερο για τα ζητήματα του ζαχαρώδη διαβήτη και της άσκησης μπορούν να απευθυνθούν στον γιατρό που τους παρακολουθεί καθώς και στα υπόλοιπα μέλη της ομάδας αποκατάστασης.